MER-scan

De MER-scan is een online verkennend instrument dat initiatiefnemers en overheden ondersteunt bij het inschatten of een milieueffectrapportage (MER) of een MER-beoordeling nodig is. Deze scan vormt vaak de eerste stap in het proces van milieueffectrapportage. Op basis van gerichte vragen en overwegingen, zoals opgenomen in het Omgevingsbesluit, helpt de scan om vroegtijdig te bepalen of een initiatief valt onder een MER-plicht, een beoordelingsplicht of geen van beide.

De MER-scan sluit aan bij de doelstellingen van de Omgevingswet: het bevorderen van een integrale, zorgvuldige en vroegtijdige afweging van milieubelangen. Door snel inzicht te bieden in de mogelijke verplichtingen, draagt de scan bij aan tijdwinst, duidelijkheid en een efficiënte besluitvorming.

De MER-scan is gebaseerd op bijlage V van het Omgevingsbesluit. Hierin zijn de activiteiten opgenomen waarvoor een MER of een MER-beoordeling verplicht is. De scan helpt bij het beantwoorden van onder meer de volgende vragen:

• Is de activiteit opgenomen in de lijsten van het Omgevingsbesluit?
• Valt de activiteit onder of boven de drempelwaarde?
• Is het plan kaderstellend voor toekomstige besluiten?
• Is er mogelijk sprake van aanzienlijke milieueffecten?
• Is een passende beoordeling nodig vanwege effecten op Natura 2000-gebieden?

Afhankelijk van het soort initiatief zijn er drie varianten van de MER-scan beschikbaar:

1. MER-scan voor omgevingsvergunningplichtige activiteiten
   Deze scan is bedoeld voor projecten waarvoor een omgevingsvergunning nodig is, zoals milieubelastende activiteiten, bouwen, slopen of ingrepen in de bodem of het water.
2. MER-scan voor het omgevingsplan
   Deze scan ondersteunt gemeenten bij het opstellen of wijzigen van het omgevingsplan. Vooral als het plan (in)direct een kader vormt voor toekomstige projecten, kan dit een MER-plicht oproepen.
3. MER-scan voor omgevingsvisies en programma’s
   Deze scan richt zich op beleidsmatige documenten waarin strategische keuzes worden gemaakt over de fysieke leefomgeving.

De MER-scan bestaat uit een reeks systematische vragen over de aard, locatie, omvang en mogelijke gevolgen van het initiatief. Op basis daarvan geeft de scan een eerste indicatie of:

• Een MER verplicht is (plan- of project-MER);
• Een MER-beoordeling vereist is (plan- of project-mer-beoordeling);
• Geen MER-verplichting geldt, mits dit goed gemotiveerd is.

De uitkomst van de scan is indicatief en niet juridisch bindend. Het is een hulpmiddel voor beleidsmakers, initiatiefnemers en vergunningverleners.

In twijfelgevallen of bij complexe situaties is het aan te raden om:

• Juridisch of inhoudelijk advies in te winnen;
• De Commissie m.e.r. te raadplegen in een informeel vooroverleg;
• In overleg te treden met het bevoegd gezag over de interpretatie van de regelgeving.

De MER-scan ondersteunt een snelle en zorgvuldige oriëntatie bij de start van een project of beleidsplan. Door initiatiefnemers en overheden tijdig inzicht te geven in mogelijke MER-verplichtingen, draagt de scan bij aan betere samenwerking, tijdswinst en rechtszekerheid binnen het kader van de Omgevingswet.