PFAS onder de Omgevingswet: van tijdelijk handelingskader naar structureel aandachtspunt

Het huidige handelingskader maakt hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie nog steeds mogelijk, mits wordt voldaan aan de toepassingswaarden en de wettelijke zorgplicht. Tegelijkertijd is PFAS door de rijksoverheid aangemerkt als Zeer Zorgwekkende Stof (ZZS).

Deze combinatie zorgt voor een duidelijke verschuiving: waar eerder vooral werd gekeken naar normtoetsing, ligt de nadruk nu steeds meer op het actief voorkomen en zoveel mogelijk beperken van verdere verspreiding van PFAS.

Een belangrijk verschil is dat het handelingskader primair ziet op bodemtoepassingen, terwijl het ZZS‑beleid breder kijkt naar emissies vanuit de volledige activiteit, ongeacht het milieudomein.
In de praktijk komen deze invalshoeken steeds vaker samen. Dat vraagt om een expliciete en goed onderbouwde afweging, waarin zowel hergebruiksmogelijkheden als emissiebeperking worden meegenomen.

Waar eerder vooral werd beoordeeld of aan de toepassingswaarden werd voldaan, wordt nu steeds vaker gevraagd of de zorgplicht aantoonbaar en bewust is ingevuld. Die ontwikkeling werkt door in vergunningprocedures, maar ook in VRP‑rapportages.
Daarmee verschuift het zwaartepunt van “voldoet het aan de norm?” naar “is de afweging navolgbaar en proportioneel gemaakt?”.

In de praktijk betekent dit dat PFAS expliciet moet worden meegenomen. Niet per definitie zwaarder of uitgebreider dan nodig, maar wel herkenbaar en navolgbaar.
Ook bij lage concentraties of een meer passieve aanwezigheid is een bewuste afweging nodig, in samenhang met het ZZS‑beleid. Het handelingskader kan daarbij richting geven, maar vormt geen automatische vrijstelling.

De ontwikkeling is duidelijk: van generieke toepassing naar een meer locatie‑ en activiteitgerichte benadering. Dat vraagt om zorgvuldige motivering, maar biedt ook ruimte voor een proportionele en goed onderbouwde afweging.
Niet ingewikkelder dan nodig, wel explicieter dan voorheen.