Ecologisch onderzoek in de praktijk? Dat ziet er zo uit

Ecologisch onderzoek is veel meer dan een bureau-oefening. In de praktijk trekken onze ecologen het terrein op om vast te stellen of beschermde soorten aanwezig zijn op locaties waar ingrepen of werkzaamheden gepland staan. De resultaten van dat onderzoek zijn cruciaal om natuur en biodiversiteit correct te beschermen én om projecten juridisch en praktisch haalbaar te houden.

De afgelopen maanden voerden onze ecologen een nader onderzoek uit met cameravallen en lokaas op basis van sardines, ook wel bekend als de sardientjesmethode. Deze methode maakt het mogelijk om nachtactieve en schuwe diersoorten in beeld te brengen zonder ze te verstoren.

Op basis van deze waarnemingen kan je tijdig passende maatregelen nemen, zodat werkzaamheden kunnen doorgaan met respect voor het leefgebied van beschermde soorten, conform de Omgevingswet.

Bij dit type ecologisch onderzoek worden strategisch geplaatste cameravallen gecombineerd met een geurend lokaas. De sardines trekken bepaalde zoogdieren aan, waarna de cameravallen vastleggen welke soorten zich in het gebied ophouden.

Deze aanpak is bijzonder geschikt voor het aantonen van soorten die je overdag zelden ziet, maar die wél juridisch beschermd zijn. Het resultaat? Betrouwbare data die de basis vormt voor ecologisch onderbouwde beslissingen.

Tijdens het onderzoek werden verschillende beschermde diersoorten waargenomen. We lichten ze hieronder toe.

Egel

De egel is een beschermde soort en opgenomen in de Omgevingswet. Dat betekent dat je egels niet mag verstoren, vangen of doden, en dat ook hun nesten, holen en andere verblijfplaatsen beschermd zijn.

Die bescherming is nodig: de egelpopulatie in Nederland neemt al geruime tijd af. Oorzaken zijn onder meer verkeersslachtoffers, verlies van leefgebied en een gebrek aan voedsel. Egels spelen nochtans een nuttige rol in het ecosysteem, doordat ze grote hoeveelheden insecten, slakken en larven eten. Zo helpen ze tuinen, landbouw- en natuurgebieden vrij te houden van plaaginsecten.

Bunzing

De bunzing is een klein maar belangrijk roofdier. Door verlies van leefgebied, afname van voedselbronnen en verkeersdruk staat de soort onder druk in Nederland. Daarom is ook de bunzing beschermd onder de Omgevingswet.

Niet alleen het dier zelf, maar ook zijn verblijfplaatsen mogen niet verstoord worden. De bunzing levert een waardevolle bijdrage aan het ecosysteem door muizen- en rattenpopulaties in balans te houden.

Eekhoorn

De rode eekhoorn heeft het steeds moeilijker door versnippering van bossen, verlies van leefgebied en concurrentie van de uitheemse grijze eekhoorn. Hoewel die laatste in Nederland nog beperkt voorkomt, vormt hij in omliggende landen een duidelijke bedreiging.

De eekhoorn is een belangrijke zaadverspreider en draagt zo bij aan bosverjonging en biodiversiteit. Om die reden is ook deze soort opgenomen in de Omgevingswet en zijn zowel het dier als zijn verblijfplaatsen beschermd.

Grote bosmuis

De grote bosmuis is een inheemse soort die voorkomt in gevarieerde bossen, houtwallen en landschapselementen. Hoewel hij niet ernstig bedreigd is, staat zijn leefgebied onder druk door intensief landgebruik en versnippering.

De soort valt daarom onder de bescherming van de Omgevingswet. Grote bosmuizen spelen een cruciale rol in het ecosysteem: ze helpen bij de verspreiding van zaden en vormen een belangrijke voedselbron voor onder meer uilen en marterachtigen.

Ecologisch onderzoek stopt niet bij het vaststellen van soorten. De resultaten vormen de basis voor concrete maatregelen die schade aan dieren en hun leefgebied voorkomen. Denk aan het aanpassen van de planning, het afbakenen van kwetsbare zones of het voorzien van tijdelijke alternatieve verblijfplaatsen.

Zo zorg je ervoor dat projecten niet alleen voldoen aan de wetgeving, maar ook bijdragen aan het behoud van natuur en biodiversiteit.